ໃນລາວ ພວກເຮົາພົບຫຼາຍຫົວໜ່ວຍໃນປະກາດຂາຍດິນດຽວກັນ: ໃບຕາດິນຂຽນເປັນ ຕາແມັດ, ດິນສວນຂະໜາດໃຫຍ່ເວົ້າເປັນ ເຮັກຕາ, ຜູ້ຊື້ທີ່ຄຸ້ນກັບໄທ ຖາມເປັນ ໄຮ່-ງານ-ວາ. ຖ້າແປງຜິດ ລາຄາຕໍ່ຕາແມັດກໍຜິດ ແລະ ການປຽບທຽບລາຄາກໍຜິດຕາມ.
ຕາຕະລາງແປງຫົວໜ່ວຍ
| ຫົວໜ່ວຍ | ເທົ່າກັບ (ຕາແມັດ) | ໝາຍເຫດ |
|---|---|---|
| 1 ເຮັກຕາ (ha) | 10,000 | = 6.25 ໄຮ່ |
| 1 ໄຮ່ | 1,600 | = 4 ງານ = 400 ຕາລາງວາ |
| 1 ງານ | 400 | = 100 ຕາລາງວາ |
| 1 ຕາລາງວາ | 4 | 1 ວາ = 2 ແມັດ |
| 1 ຕາແມັດ (m²) | 1 | ຫົວໜ່ວຍໃນໃບຕາດິນ |
ຕົວຢ່າງທີ 1: ແປງເນື້ອທີ່
ດິນ 662 ຕາແມັດ ເທົ່າກັບເທົ່າໃດໃນລະບົບ ໄຮ່-ງານ-ວາ?
- 1662 ÷ 1,600 = 0 ໄຮ່ (ເຫຼືອ 662 ຕາແມັດ)
- 2662 ÷ 400 = 1 ງານ (ເຫຼືອ 262 ຕາແມັດ)
- 3262 ÷ 4 = 65.5 ຕາລາງວາ
ສະຫຼຸບ: 662 ຕາແມັດ = 0 ໄຮ່ 1 ງານ 65.5 ຕາລາງວາ ຫຼື 0.0662 ເຮັກຕາ.
ຕົວຢ່າງທີ 2: ລາຄາຕໍ່ຕາແມັດ
ດິນ 662 ຕາແມັດ ປະກາດຂາຍ 378,000 ໂດລາ:
- ລາຄາຕໍ່ຕາແມັດ = 378,000 ÷ 662 = 570.997 ໂດລາ (ປັດເປັນ 571 ໂດລາ/ຕາແມັດ)
- ລາຄາຕໍ່ຕາລາງວາ = 570.997 × 4 ≈ 2,284 ໂດລາ
- ລາຄາຕໍ່ໄຮ່ = 570.997 × 1,600 ≈ 913,595 ໂດລາ
ຕົວຢ່າງທີ 3: ລາຄາຕໍ່ຕາແມັດ → ລາຄາລວມ
ຖ້າຜູ້ຂາຍບອກ "ຕາແມັດລະ 2,500,000 ກີບ" ສຳລັບດິນ 450 ຕາແມັດ:
- ລາຄາລວມ = 2,500,000 × 450 = 1,125,000,000 ກີບ
ປຽບທຽບດິນ 2 ຕອນ ແບບຍຸດຕິທຳ
| ດິນ A | ດິນ B | |
|---|---|---|
| ເນື້ອທີ່ | 662 ຕາແມັດ | 900 ຕາແມັດ |
| ລາຄາລວມ | 378,000 ໂດລາ | 450,000 ໂດລາ |
| ລາຄາຕໍ່ຕາແມັດ | ≈ 571 ໂດລາ | 500 ໂດລາ |
ດິນ B ລາຄາລວມສູງກວ່າ ແຕ່ ຖືກກວ່າຕໍ່ຕາແມັດ. ແຕ່ຢ່າລືມວ່າລາຄາຕໍ່ຕາແມັດ ບໍ່ແມ່ນທຸກຢ່າງ — ໜ້າກວ້າງ, ທາງເຂົ້າ, ຮູບຮ່າງ ແລະ ເອກະສານ ມີຜົນຕໍ່ມູນຄ່າຫຼາຍ (ອ່ານ ໜ້າກວ້າງ ແລະ ຮູບຮ່າງດິນ).
ໃຊ້ເຄື່ອງຄິດໄລ່ອັດຕະໂນມັດ
ທີມງານ ຄູນຊັບ ອະສັງຫາ ໃຊ້ເຄື່ອງຄິດໄລ່ທີ່ດິນ ທີ່ແປງຫົວໜ່ວຍ ແລະ ຄິດລາຄາຕໍ່ຕາແມັດ ໃນ 3 ສະກຸນເງິນ (ກີບ, ບາດ, ໂດລາ) ຕາມອັດຕາແລກປ່ຽນປັດຈຸບັນ. ຖ້າຢາກໃຫ້ຊ່ວຍຄິດ ໂທຫາພວກເຮົາໄດ້.
